Ülkemizde tasarımların tescil süreci genel olarak şekli inceleme, yenilik incelemesi, yayım, itiraz ve belgelendirme olarak beş ana işlem sürecinden oluşmaktadır.

Şekli İnceleme: 6769 sayılı Kanun’un ‘İnceleme’ başlıklı 64. maddesinin 1 ila 5. fıkralarında öngörülen hükümler çerçevesinde başvuru için gerekli evrakların başvuruda sunulup sunulmadığı, sunulmuş ise bu evrakların ilgili Yönetmelik maddelerinde açıkça ifade edilen nitelikte olup olmadığının incelenmesidir.

Tasarım tescil başvurularının şekli eksiklik içermesi durumunda Kurum, başvuru sahibine veya vekiline bu eksiklerin giderilmesi için süre tanımaktadır. Şekli eksikliğin süresi içerisinde giderilmemesi halinde tasarım tescil başvurusu yapılmamış sayılır.

Tasarım Tescil Süreci

Tasarım Tescil Süreci

İçerik İncelemesi:

Tasarım tescil başvurusunda, yapılan inceleme sonrasında şekli şartlara uygunluk açısından bir eksik görülmemesi durumunda, başvuru Kanun’un ‘İnceleme’ başlıklı 64.    maddesinin 6. fıkrası çerçevesinde içerik yönünden incelenir. Buna göre Kurum;

a) Tasarım veya ürün tanımına uygun olmayan,
b) Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı,
c) 3 üncü madde kapsamına girmeyen gerçek veya tüzel kişilerce yapılan,
ç) Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dini, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren,
d) Yeni olmadığı tespit edilen, tasarım tescil taleplerini reddeder.

Altıncı fıkranın (b) ve (ç) bentleri kapsamında verilen ret kararının tasarımın sadece bir bölümüne ilişkin bulunması halinde, sadece o bölümle ilgili kısmi ret kararı verilir. Kısmi ret sonucunda tescilin devamı için kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şarttır.

Tasarım Siciline Kayıt ve Yayımlama: Şekli eksiklik içermeyen ya da şekli eksikliği süresi içerisinde tamamlanan ve içerik yönünden uygun bulunan tasarım tescil başvuruları Tasarım Siciline kaydedilir ve ilgili ilk Bültende yayımlanır. Başvuru sahibinin yayım erteleme talebi olması durumunda tasarım tescil başvurusu iki defa yayımlanır. İlk yayımda sadece sicil bilgilerine yer verilirken, ikinci yayımda sicil bilgileri ile beraber tasarımın görsel anlatımları da yayımlanır.

Kurum Kararına İtiraz: Kurum kararlarından zarar gören başvuru sahipleri, Kanunun 64 üncü maddesi uyarınca verilen ret veya kısmi ret kararlarına karşı, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde itirazda bulunabilir.

Karara itiraz, itiraza ilişkin gerekçelerin ayrıntılı şekilde yazıldığı imzalı karara itiraz formu ile Kuruma yapılır. Şekli eksiklik içermeyen itirazlar, Kurul tarafından incelenir.

Tescile İtiraz: Rekabet ortamının oluşturulabilmesi ve sanayinin gelişebilmesi için yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların tescille korunması, bu özelliği taşımayan tasarımların ise korumadan yararlanmaması gerekir. Aksi takdirde haksız şekilde alınmış ve hükümsüzlüğü rahatlıkla ispat edilebilecek bir belgeye dayanılarak piyasada aynı sektörde üretim yapan kişilere karşı yaptırım uygulatma yoluna gidilmesi sonucunda ağır mağduriyetlerin oluşacağı muhakkaktır. Bu mağduriyetin önlenebilmesi için itiraz mekanizmasının yaygın olarak kullanılması gerekmektedir. İtirazın kabul edilmesi halinde itiraz ücreti iade edilmektedir. İtiraz mekanizmasının işlerliğini sağlayabilmek için tescilli tasarımların yayımlandığı Tasarımlar Bültenine ücretsiz olarak belirlenen kullanıcı adı ve şifre ile http://bulten.turkpatent.gov.tr/ adresi üzerinden erişilebilmektedir.
 
Tescilli tasarımların özgün tasarımlar olabilmesi için periyodik olarak yayımlanan Bültenin özellikle meslek odalarınca takibi gerçekleştirilmeli ve itirazlar yapılmalıdır. İlanı yapılmış bir tasarımla ilgili olarak, üçüncü kişiler Kanunun 67. maddesine göre tescile konu tasarımın;

  • Tasarım ve ürün tanımlarına uygun olmaması
  • Yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması
  • Kamu düzeni veya genel ahlaka aykırı olması
  • Ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri
  • Başka bir ürüne mekanik olarak monte edilmesi veya bağlanması için belirli biçim ve boyutlarda üretilmek zorunda olması
  • Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dini, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içermesi
  • Kanunun 3. maddesi kapsamına girmeyen gerçek veya tüzel kişilerce başvurusunun yapılması
  • Başvurunun kötüniyetli olduğu ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içermesi

gerekçelerine dayanarak ilân tarihinden itibaren üç ay içinde tasarım tescil belgesinin verilmesine karşı Kurum nezdinde itirazda bulunabilirler.

Yapılan itirazlar öncelikle şekli olarak incelenir ve karşı görüş alınması için başvuru sahibine tebliğ edilir. İtiraz edilen tasarımın koruma şartlarını taşıyıp taşımadığı, sunulan belgeler ışığında Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından incelenir.

Tescil kararına itirazın geçerli olabilmesi için aşağıdaki bilgi ve belgelerin Kuruma sunulması gerekmektedir.

  • Tasarım Yayımına İtiraz Formuna göre hazırlanmış, itiraz gerekçelerini açıklayan itiraz başvuru formu ile ispatlayıcı bilgi ve belgeler.
  • Tescil kararına itirazla ilgili ücretin ödendiğini gösterir bilgi.

İtiraza konu tasarıma ilişkin hangi bilgi ve belgelerin sunulduğu itiraz başvuru formunda belirtilir ve sunulan belgelerde itiraza konu tasarım işaretlenmek suretiyle açıkça gösterilir.

Kuruma yabancı dilde sunulan bilgi ve belgelerin yeminli tercüman onaylı Türkçe tercümeleri verilir.

İtiraza dayanak gösterilen dergi, katalog, kitap, broşür ve benzeri belgelerin tümü yerine yalnızca kapak ve itiraza dayanak gösterilen tasarımlar ya da tasarımların uygulandığı ürünlerin yer aldığı sayfalar ile tarih içeren kısımların renkli ve net fotokopileri sunulur. Söz konusu kapak ve sayfaların aynı sayıya ait olduğu belirtilmelidir.

İtiraz süresi içinde itiraz ücretinin ödendiğini gösterir bilginin Kuruma sunulmaması halinde itiraz yapılmamış sayılır.

Kurul tarafından alınacak karar, “tescilin devamı” ya da “kısmen devamı” yönünde olabileceği gibi “tescilin hükümsüzlüğü” yönünde de olabilir.

Kısmı tescil kararı, çoklu başvurular için geçerli olduğu gibi, tasarımın sadece bir bölümüne ilişkin de olabilir.

Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun vermiş olduğu karar Kurumun nihai kararıdır. Bu kararın iptaline karşı, kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren 2 ay içerisinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine dava açılabilir.

Belgelendirme: 3 aylık yasal itiraz süresi içerisinde tasarım tesciline ilişkin itirazda bulunulmaması ya da yapılan itirazlar neticesinde alınan Kurul kararının “tescilin devamı” ya da “kısmen devamı” şeklinde olması durumunda tasarım tescil belgesi hazırlanır ve başvuru sahibine ya da vekiline gönderilir. Yapılan itirazın incelenmesi neticesinde alınan Kurul kararının “tescilin kısmen devamı” şeklinde olması durumunda, tasarım tescil belgesi bütün tasarımları içerecek şekilde hazırlanır. Ancak hükümsüz kılınan tasarımlar üzerinde “iptal” ibaresi yer alır.